۱۳۸۷ فروردین ۱۸, یکشنبه

اورسن ولز


نام اصلی: جرج اورسن ولز
تولد: ۶ مه، ۱۹۱۵کنوشا، ویسکانسین، آمریکا
مرگ: ۱۰ اکتبر، ۱۹۸۵لس‌آنجلس، کالیفرنیا، آمریکا
سال‌های فعالیت: ۱۹۳۴-۱۹۸۵
همسر(ها): ویرجینیا نیکسلون (۱۹۳۴-۱۹۴۰)ریتا هیورث (۱۹۴۳-۱۹۴۸)پائولا موری (۱۹۵۵-۱۹۸۵)

جوایز
جوایز اسکار
بهترین فیلمنامهٔ اقتباسی۱۹۴۱ همشهری کین۱۹۷۱جایزهٔ یک عمر فعالیت
جوایز آفی
۱۹۷۵ جایزه یک عمر فعالیت
جوایز دیگر
بهترین آلبوم روایتی۱۹۷۱ اسناد آمریکایی۱۹۷۹ همشهری کین۱۹۸۲ ذهن داناوُن
جرج اورسن وِلْز (به انگلیسی: Orson Welles) ‏ (۶ مه ۱۹۱۵ - ۱۰ اکتبر ۱۹۸۵) کارگردان، فیلم‌نامه‌نویس، هنرپیشه و تهیه‌کنندهٔ فیلم، تئاتر، رادیو و تلویزیون بود. او اولین بار با اجرای رادیویی جنگ دنیاها اثر هربرت جرج ولز در ۳۰ اکتبر ۱۹۳۸ بود که به شهرت رسید. آنهم به این دلیل که عده‌ای از شنوندگان به تصور اینکه با یک خبر واقعی (از حملهٔ بیگانگان فضایی از مریخ) مواجه شده‌اند، وحشت کرده بودند.

در اواسط دههٔ ۱۹۳۰ دواقتباس تئاتری او به نام‌های وودو مکبث و روایت نمادگرایانهٔ جولیوس سزار در نیویورک شهرت یافتند. وی در سال ۱۹۴۱ کارگردانی، تهیه‌کنندگی و بازیگری در فیلم همشهری کین را به عهده گرفت و ضمناً به عنوان نویسنده نیز در آن همکاری داشت. همشهری کین غالباً در میان نظرسنجی‌های منتقدان فیلم به عنوان عظیم‌ترین فیلم تاریخ سینما شناخته می‌شود


بقیهٔ دوران کاری او به دلایل گوناگونی مانند کمبود بودجه، دخالت بی‌جای استودیوها، چه در اروپا و چه در بازگشت کوتاه مدت او به هالیوود زیاد با موفقیت روبرو نبود. با همهٔ این مشکلات اتلو برندهٔ نخل طلایی جشنوارهٔ کن ۱۹۵۷ گردید و نشانی از شر نیز به جایزهٔ برتر جشنوارهٔ جهانی بروکسل نائل آمد. از دید خود ولز دو فیلم محاکمه و ناقوس‌های نیمه شب بهترین فیلم‌هایش بودند. اگرچه ولز توسط استودیوهای بزرگ به حاشیه رانده می‌شد، اما شخصیت جاودانه‌اش از او یک بازیگر پول‌ساز ساخته بود.
در سال‌های واپسین زندگی، ولز در حالیکه فقط بوسیلهٔ بازیگری، تبلیغات و صداگذاری امرار معاش می‌کرد با یک استودیوی هالیوودی به علت سرمایه‌گذاری نکردن بر روی پروژه‌های فیلم مستقلش وارد منازعه شد. در سال۱۹۷۵ او سومین نفری بود که پس از جان فورد و جیمز کاگنی، جایزهٔ یک عمر فعالیت را از موسسه فیلم آمریکا (اِی اِف آی) دریافت می‌کرد. منتقدان پس از مرگ وی بطور فزاینده‌ای از او تمجید کرده‌اند. او هم اکنون به عنوان یکی از مهم‌ترین هنرمندان هنرهای دراماتیک قرن بیستم شناخته می‌شود. او در سال ۲۰۰۲ در نظرسنجی موسسه فیلم بریتانیا (بی‌اف‌آی) که در مورد ده کارگردان برتر سینما انجام شده بود عنوان بهترین کارگردان تمام تاریخ را کسب کرد


زندگینامه
سال‌های جوانی و آثار اولیه

اورسن ولز در کودکی
اورسن ولز در کنوشادر ایالت ویسکانسین متولد شد. وی پسر دوم خانواده بود و پدرش «ریچارد هِد ولز» تولیدکنندهٔ چراغ خودرو و مادرش «بئاتریس ایوز» یک پیانیست کنسرت بود. او مشکلاتی در کودکی‌اش داشت. در سال ۱۹۱۹ والدینش از یکدیگر جدا شدند و او به شیکاگو کوچید. در آنجا پدرش تبدیل به یک الکلی شده بود و دیگر کار نمی‌کرد. در ۱۰ مه ۱۹۲۴ مادرش چهار روز بعد از جشن تولد نه سالگی او، به علت بیماری یرقان فوت کرد. ریچارد ولز نیز در پانزده سالگی اورسن دار فانی را وداع گفت. اورسن در آن زمان تازه از مدرسهٔ پسرانهٔ تاد در ووداستاک ایالت ایلینوی دانش‌آموخته شده بود. ولز بعدها در مصاحبه‌هایش اعلام داشت که احساس می‌کند که به پدرش خیانت کرده‌است و او را نادیده گرفته‌است.
پس از مرگ پدر موریس برنشتاین قیم او گردید. در تاریخ مسائلی مطرح است که در مورد درست بودن قیم بودن وی جای سؤال باقی می‌گذارد. برنشتاین در روسیه متولد شده‌بود و در سال ۱۸۹۰ به شیکاگو آمده‌بود و درس خوانده و پزشک موفقی نیز شده‌بود. در طی چندین سال او چندین همسر از جمله خواننده سوپرانوی مشهور شیکاگو، ادیث میسِن اختیار کرده بود. ادیث از همسر قبلی خود جورجیو پولاچو که صاحب کارخانه بود جدا شده بود تا با موریس ازدواج کند. هر چند بعدها آنها از هم جدا شدند و ادیث دوباره با جورجیو ازدواج کرد. در سال ۱۹۳۰ موری در هایلندپارک زندگی می‌کرد و یک همسر و فرزند داشت. وی ادعا می‌کرد در ایالت ایلینوی متولد شده و والدینش نیویورکی بوده‌اند. در مدرسه تاد، ولز تحت تاثیرات مثبت از طرف راجر هیل قرار گرفت. راجر معلمی بود که بعدها مدیر تاد شد


سال‌های رادیو (۱۹۳۶ تا ۱۹۴۰)
در این سال اولین کار رادیویی اورسن ولز به نام «پیشرفت زمان» از شبکه‌ی سی‌بی‌اس پخش شد. یک سال بعد ولز سرپرستی پروژهٔ تئاتر نگرو در نیویورک را بر عهده گرفت. در همین سال‌ها سریال «سایه» و آثار اقتباسی وی از آثار ادبی با نام «اول شخص مفرد» از رادیو پخش شدند. در یک روز قبل از هالووین سال ۱۹۳۸ نمایش رادیویی اورسن ولز از نمایشنامه هاوارد کاچ بر اساس رمان جنگ دنیاها نوشته هربرت جرج ولز باعث وحشت زده شدن مردم زیادی در آمریکا شد. زیرا مردم فکر کرده بودند که با یک خبر زند روبرو هستند و نه یک نمایش رادیویی. خبرهای دیگری هم که در حین اجرای نمایش به عنوان هدیه هالووین خوانده می‌شدند، قطعی بودن خبر را تأئید می‌کردند. اما بی‌شک این اجرای استادانه ولز بود که مردم را به اشتباه انداخته‌بود. ولز همان شب از مردم به علت این هدیه وحشتناک معذرت‌خواهی کرد.
ولز در هالیوود (۱۹۳۹ تا ۱۹۴۸)
اورسن ولز وقتی ۲۵ سال بیشتر نداشت این شانس را پیدا کرد که بتواند اطمینان جورج شافر مدیر کمپانی فیلم‌سازی ار.کی‌.او را به‌دست آورد و نخستین فیلم بلند خود را بسازد. شافر پیشنهادی به ولز داد که عموما به عنوان بزرگ‌ترین پیشنهادی که به یک فیلم‌ساز ناآزموده داده‌شده شناخته می‌شود: «کنترل کامل هنرمندان». و این فیلم همشهری کین بود که در ۱۹۴۴ ساخته شد و چند سال بعد در۱۹۵۸ به‌عنوان یکی از بهترین دوازده فیلم تاریخ سینما شناخته‌شد.


اورسن ولز در همشهری کین
ولز همشهری کین را در سال ۱۹۴۱ با شجاعت و همراه ایده‌های نو برای روایت داستان در هالیوود بازنویسی کرد. این فیلم پر از ابتکارات تازه در تصویر برداری و صدا برداری بود. حتی گریم ولز که به طور متقاعد کننده‌ای سنش را چندین دهه بیشتر نشان می‌داد، انقلابی محسوب می‌شد. ولز در نقش «چارلز فاسترکین» تهیه‌کنندگی و کارگردانی فیلم را نیز به عهده داشت. این کلاسیک برای نه جایزه اسکار نامزد شده‌بود که چهار تا از آنها که به ولز ارتباط داشت عبارتند از: بهترین بازیگر، بهترین کارگردان، بهترین فیلمنامه و بهترین فیلم. اما فیلم تنها برنده یک جایزه اسکار برای بهترین فیلمنامه شد. نکته حائز اهمیت این است که اورسن ولز در هنگام ساخت همشهری کین تنها ۲۵ سال داشته‌است.
فیلم شناسی
به عنوان بازیگر/کارگردان

· قلب‌های پیر - ۱۹۳۴
· خیلی زیاد جانسون - ۱۹۳۸
· همشهری کین - ۱۹۴۱
· امبرسون‌های باشکوه - ۱۹۴۲
· غریبه - ۱۹۴۶
· بانویی از شانگهای - ۱۹۴۸
· مکبث - ۱۹۴۸
· اُتللو - ۱۹۵۲
· آقای آرکادین - ۱۹۵۵
· نشانی از شر -۱۹۵۸
· محاکمه- ۱۹۶۳
· ناقوس‌های نیمه شب -۱۹۶۶
· قصه جاویدان - ۱۹۶۸
· برای تقلید -۱۹۷۵
· طرف دیگر باد - ۱۹۷۵- نیمه تمام
به عنوان بازیگر
· سفر به درون ترس - ۱۹۴۲
· جین ایر - ۱۹۴۴
· پسرها را دنبال کن - ۱۹۴۴
· فردا برای همیشه‌است - ۱۹۴۶
· جدالی در آفتاب -۱۹۴۶
· جادوی سیاه - ۱۹۴۹
· مرد سوم -۱۹۴۹
· رز سیاه - ۱۹۵۰
· دردسر در دره تنگ - ۱۹۵۳
· سه پرونده جنایت ۱۹۵۴
· نهنگ سفید - ۱۹۵۶
· مردی در سایه - ۱۹۵۷
· ریشه‌های آسمان - ۱۹۵۸
· تابستان گرم طولانی -۱۹۵۸
· اجبار - ۱۹۵۹
· ترک در آینه - ۱۹۶۰
· معبری به هنگ کنگ -۱۹۶۱
· داوود و گولیات -۱۹۶۱
· شاه شاهان - ۱۹۶۱ - راوی
· داستان پادشاه -۱۹۶۵
· مردی برای تمام فصول - ۱۹۶۶
· کازینو رویال - ۱۹۶۷
· ستاره جنوبی - ۱۹۶۹
· کچ-۲۲- ۱۹۷۰
· جزیره گنج - ۱۹۷۲
دانستنی‌ها
· آناگرام نام اورسن ولز به انگلیسی به این صورت است:No Slow Reels <------ Orson Welles (به معنی: تلوتلو خوردن آرام) · بازی او در نقش هری لایم در فیلم مرد سوم از سوی مجله پرمیر به عنوان رتبه ۹۳ در میان ۱۰۰ شخصیت برتر سینما انتخاب شده‌است. · بازی او در نقش چارلز فاستر کین در فیلم همشهری کین از سوی مجله پرمیر به عنوان رتبه ۱۲ در میان ۱۰۰ شخصیت برتر سینما انتخاب شده‌است

· ولز یکی از تنها شش بازیگری است که برای اولین حضور خود بر روی پرده نقرهای نامزد دریافت جایزه بهترین بازیگر نقش اول شده‌است. پنج نفر دیگر عبارتند از:آلن آرکین، جیمز دین، پاول مونی، مونتگومری کلیفت و لارنس تیبت
· از سوی انترتینمنت ویکلی به عنوان دومین کارگردان‌برتر تاریخ سینما انتخاب شد
· برای فیلم همشهری کین فقط نامزد جایزه بهترین فیلم‌نامه بود و همراه هرمان منکیویچ این جایزه را از آن خود کرد.
· در اواخر سال ۱۹۸۵ وزن ولز بالغ بر ۳۵۰ پوند شده بود


· قد وی شش فوت و یک اینچ (کمی بیش از ۱۸۵ سانتی‌متر) بوده‌است.
· با یول براینر در یک روز مرده‌است.
· یکبار در یک نشست ۱۸ هات داگ را در رستوران پینک خورد


· سه فرزند از سه همسر خود داشت.
· فرانک سیناترا پدرخوانده یکی از دخترانش بود


· او می‌خواست که از دو شاهکار دنیای ادبیات فیلم بسازد. نهنگ سفید اثر هرمان ملویل و کچ-۲۲اثر جوزف هلر. اما به ایفای نقش مکمل در هر دو فیلم بسنده کرد


· جرج لوکاس برای صداپیشگی دارث ویدر او را در نظر داشت. اما فکر کرد شاید صدای او زیادی مشخص است


۱ نظر:

ناشناس گفت...

خسته نباشید
وبلاگ خیلی خوبی درست کردید لطف کنید روی فیلمهای اسکار و فیلمهای جدید سینما توضیحات بیشتری بدهید.